وسایل و اجزای سفره عقد اصیل و سنتی ایرانی کدامند؟

شاید امروز بیشتر عروس و دامادها و اطرافیان آنها ندانند که معنای ترکیب سفره عقد چیست و در اساس به چه منظوری گسترده می شود. یعنی از یک رسم پر معنای دیرین فقط صورت ظاهری آن حفظ شده و به جا مانده است.
در واقع گستردن بساط عقد پیش از عروس و داماد نوعی کارت دعوت و تبریک با آرزوی سعادت برای زوج جوان بوده است.
با این هدف و به این مضمون هر ترکیب و ماده ای که در سفره عقد به کار می رفته است، معنایی ویژه و زیبا در خود داشته است.
سفره عقد یکی از سنتی ترین سفره های ایرانی است که در مراسم عقد و یا هنگام عروسی چیده می‌شود و عروس و داماد در بالای این سفره می نشینند و عاقد برای عقد کردن آنها کنار این سفره می آید و زوجین به خطبه عقد گوش فرا می‌دهند.
سفره عقد در اکثر شهرهای ایران رسمی دیرینه است و یکی از مهم ترین های مراسم عقد و عروسی به حساب می آید.
در سفره عقد شش ظرف وجود دارد که هرکدام محتوی چیزی می باشد، که بیانگر آرزویی برای عروس داماد است.
در ادامه به معرفی اجزای سفره عقد می پردازیم : 
قرآن مجید کتاب آسمانی
قرآن مجید کتاب خدا به نشانه ی مورد تایید قرار داشتن وصلت از سوی خداوند و طلب یمن و برکات الهی جلو آینه و بالای جانماز قرار می گیرد.
آینه و شمعدان
آینه هچنان که در خرید عروسی در سرلوحه و پس از قرآن مجید قرار دارد، در سفره عقد نیز در صدر سفره و رو به عروس و داماد قرار می گیرد تا با نگریستن در آن دلهایشان نسبت به هم مانند آینه صاف و زلال باشد و سعادتمند شوند.
یک جفت شمعدان از دیگر ارکان سفره عقد است، شمعدان ها در دو سوی آینه جای گرفته اند و شمع های فروزان درون آنها هنگام جاری شدن صیغه و خطبه عقد،‌ نشانه آرزوی روشنایی وگرمی در پیوند عروس و داماد می باشد .
جانماز
جا نماز پیشاپیش آینه پهن می شود و روی آن مهر و تسبیح زیبایی را می گذارند تا گواهی بر پای بندی زوج نسبت به اصول دین اسلام و قرآن باشد و تبرک آن شامل حال عروس و داماد خواهد شد .
سبزی
سبزی عقد، سبزی خوردن است که از تره، ریحان، شاهی، نعناع، تربچه و پیازچه تشکیل می شود.
سبزی را به نشانه ی سلامتی سر سبزی و خرمی در سفره عقد می نهند.
گل
به نشانه شادابی و طراوات و به عنوان نمادی از زیبایی این پیوند، سبدی از گل بر سفره عقد می نشانند. همچنین برای آراستن اجزای دیگرسفره عقد نیز از شاخه های گل و گلبرگ های رنگین استفاده می کنند .
گل سرخ یا رز نماد شناخته شده عشق در سراسر جهان است.
شیرینی
آشکار است که شیرینی به نشانه به ارمغان آوردن شهد خوشبختی بر سر سفره عقد می نشیند. معمولا هر دو نوع شیرینی خشک و تر را به این منظور به کار می برند. شیرینی سفره عقد باید کوچک و تازه باشد.
کاسه نبات
کاسه نبات یک اصطلاح است در بالای سفره عقد انباشته ای از نبات را به شکل زیبا و  قالبی خاص که گاه در چندین طبقه تهیه می شود تزیین می کنند.
نبات نماد آروزی شیرینی پیوند و وصلت عروس داماد است که معمولا آن را از نبات اعلای زعفرانی تدارک دیده و به بهترین شکل ممکن تزیین می کنند.
میوه
نهادن میوه های رنگین بر سر سفره عقد به منزله برخورداری عروس و داماد از مواهب رنگارنگ الهی ونعمت های طبیعی زندگی است.
گردو، بادام و فندوق
این خوراکی های مقوی که پر است از مایه الهی را نیز به نشان باز بودن سفره، سفره دار بودن خوراک عروس و داماد و توانمندی آنها سر سفره عقد می گذارند.
عسل
مراسم عسل در دهان همدیگر گذاشتن پس از جاری شدن صیغه عقد به منظور آن که عروس و داماد در آینده مایه ی شیرین کامی و دلارامی هم باشند.
جا حلقه ای
حلقه ی ازدواج زوج معمولا مشابه هم است و در جعبه مخصوصی از طلا فروشی خریداری می گردد. این حلقه را بر جایگاه خاص و زیبایی پیش پای عروس و داماد می گذارند، تا پس از جاری شدن صیغه عقد آن را در انگشت هم جای دهند.
نقل و سکه
نقل به نشانه ی شیرین کامی و سکه برای افزایش رزق و روزی عروس و داماد  بر سر سفره ی عقد می گذارند.
امروز مخلوطی از نقل، سه عدد مروارید و پولک را در بسته بندی های کوچک یا به شکل هایی زیبا و قلبی درون یک تور قرار می دهند و این تورها را با شکوفه و روبان تزیین می کنند.
سکه های ویژه سفره عقد، طلایی رنگ هستند که روی آن مبارک باد یا نام مبارک حضرت مهدی (عج) حک می شود که این هم شگون خاص خود را دارا می باشد.
خونچه نان و اسپند
به مفهوم سفره کوچک است و در اصطلاح به طبق هایی چوبی گفته می شد که در آن وسایل عقد را قرار می دادند.
نان و پنیر
در گذشته نان سر سفره عقد سنگک بود اما امروزه هر نوع نانی رامی توان به این منظور مورد استفاده قرار داد.
نان و پنیر و حتی به تنهایی نان را به نشانه ی برکت خداوند و پنیر را با نیت بدست آوردن و وسعت رزق و روزی و سپید بختی بر سر سفره عقد می گذارند.
امروزه نان و پنیر را به صورت لقمه های کوچک در می آورند و با نایلون محافظ غذامی پوشانند.
تخم مرغ
تخم مرغ در سفره عقد نمادی است برای باروری و زایش اولاد توسط عروس و نان نمادی برای برکت و رزق و روزی به حساب می آید.
اسپند
علاوه بر دود کردن اسپند در آغاز هر یک از مراسم و جشن های مربوط به ازدواج از جمله عقد به نیت دور داشتن چشم بد از وصلت جدید و از جان عروس و داماد این کار را انجام می دهند.
کله قند
ساییدن یک جفت کله قند هم شکل و هم اندازه روی پارچه ای بر سر عروس و داماد به نیت فروباریدن شادی و شیرنی بر سر آنها طی زندگی مشترک صورت می گیرد.
تور
قند ساییدن، حریر توری با پارچه نازک سپید رنگی را به شکل مربع یا مستطیل تهیه می کنند تا کله قند ها روی آن بر سر عروس و داماد ساییده شود .

ارسال یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

همچنین ممکن است دوست داشته باشید

در گفت‌وگو با ایلنا مطرح شد؛ نگذاریم دستمزدمان را بدزدند!/ اگر مراقب نباشیم مزد توافقی همه کشور را فرامی‌گیرد

عضو هیات مدیره کانون عالی شوراهای اسلامی کار