فراخوان برای اقدام راهبردی اداره آبفا یزد: زمستان، فرصتی برای تابستانِ سخت
زمستان است و آفتابِ کویری بافق؛ اندکی ملایمتر بر آسمان تابیده است. در این فصل، مصرف عمومی آب به میزان قابل ملاحظهای کاهش مییابد و شبکه ی آبرسانی، که تمام طول سال تحت فشار سنگین بوده، فرصتی برای نفس کشیدن پیدا میکند. این آرامش فصلی، نه یک فرصت برای توقف، بلکه یک نعمت حیاتی است که باید قدر آن دانسته شود؛ بهویژه در استانی چون یزد که آب، تنها یک نیاز روزمره نیست، بلکه شریان اصلی بقاست و هر قطره ی آن، نمادی از مدیریت کلان منابع در یک منطقه ی خشک و بیابانی است.
تکرار چرخه معیوب بحران
موضوعی که هر سال با گرم شدن هوا، قلب نگران هزاران نفر را به درد میآورد، تکرار چرخه معیوب بحران است. در اوج گرما، هنگامی که نیاز به آب به حداکثر میرسد، خبر از ترکیدگی لولهها، فرسودگی پمپهای انتقال و افت فشار در مناطقی که کمترین ظرفیت تحمل فشار را دارند، به گوش میرسد. در آن زمان، تلاشها واکنشی، پرهزینه و اغلب دیرهنگام است. اینجاست که ضربالمثل قدیمی وزن واقعی خود را نشان میدهد: «یک درهم پیشگیری، بهتر از هزار درهم درمان است.» این اصل، در حوزه ی خدمات عمومی؛ به ویژه در حوزه ی آب، باید به یک اصل مدیریتی تبدیل شود.
یک برنامه عملی
اداره ی آب و فاضلاب استان یزد، امروز بهترین زمان است تا این فلسفه را به یک برنامه عملی تبدیل کند. زمستان، فصل طلایی برای تعمیرات اساسی، تعویض قطعات فرسوده ی پمپها و مرمت لولههای قدیمی و ترکخورده است. این اقدام نیازمند یک شیفت کامل در نگرش است: از مدیریت واکنش (Reactive Management) به مدیریت پیشبینانه (Proactive Management).
تحلیل هزینه-فایده:صرفه ی اقتصادی پیشگیری
باید نگاهی دقیقتر به محاسبه ی هزینه انداخت؛ هزینهای که امروز صرف نگهداری میشود در مقایسه با هزینهای که در تابستان تحمیل خواهد شد، ناچیز است. هزینه ی تعمیر اضطراری یک پمپ اصلی در اوج تابستان، علاوه بر هزینه ی قطعه ی یدکی، شامل هزینههای چند برابری نیروی انسانی در شیفتهای اضافه، شبکههای آبرسانی موقت، و مهمتر از همه، بدهی اعتباری اداره در نزد مشترکان است. در مقابل، هزینه ی سرویس دورهای و تعویض قطعاتی که عمرشان به پایان رسیده، کاملاً قابل پیشبینی و کنترل است.
هر متر لولهای که امروز در زمستان با دقت ترمیم و جایگزین شود، تضمینی است برای میلیونها لیتر آبی که در تابستان از هدر رفتن نجات پیدا میکند. در اقلیم کویری ما، این صرفهجویی آب ناشی از نشتی، تنها یک نقص فنی نیست؛ بلکه حفظ سرمایهگذاریهای عظیم انجام شده برای انتقال آب از دوردستها و در نتیجه، پاسداشت منابع ملی است.
نقش مدیریت منابع انسانی و روانی در فصل سکون
فصل زمستان فرصت منحصر به فردی برای ارتقاء دانش فنی نیروهای خدوم این اداره نیز فراهم میکند. بهجای استفاده از نیروها در حالت “آمادهباش اضطراری”، میتوان آنها را در کارگاهها و دورههای تخصصی برای کار با تجهیزات جدید یا فناوری نوین تشخیص نشتی به کار گرفت. این سرمایهگذاری روی نیروی انسانی، بازدهی بلندمدت مجموعه را تضمین میکند.
رضایت عمومی
از دیدگاه اعتباری، باید در نظر داشت که رضایت عمومی یکی از مهمترین داراییهای هر نهاد خدمترسان است. تداوم قطعی آب یا افت فشار در تابستان، مستقیماً به اعتبار و اعتماد مردم به اداره ی آبفا آسیب میزند. در مقابل، اگر مردم ببینند که در طول زمستان، اقداماتی زیرپوستی؛ اما مؤثر برای تضمین تابستانی آرامتر در حال انجام است، این اعتماد تقویت شده و در مواقع بحرانهای اجتنابناپذیر، حمایت اجتماعی بیشتری از سوی جامعه دریافت خواهد شد.
دعوت به اقدام فراگیر
انتظار میرود مجموعه ی مدیریتی آبفای بافق، با تدوین یک برنامه ی زمانبندی شده و شفاف برای تعمیرات زمستانی، از ظرفیت نیروهای فنی خود در بالاترین سطح استفاده کند. لازم است بودجه ی نگهداری بهجای صرف در پایان سال برای جبران خسارات، بهصورت مستمر در فصل کممصرف هدایت شود. این امر نیازمند شفافسازی و همکاری نزدیک با نهادهای نظارتی و شوراهای شهری در استان است.
پیشگیری تنها یک شعار نیست؛ فلسفهای است که در دل آن، احترام به منابع، مردم، و آینده نهفته است. بیایید این فرصت را غنیمت بشماریم. بیایید به جای تحمل پیامدهای بحران در گرمای خرداد و تیر، اکنون و در خنکای دی و بهمن، با عزمی راسخ به سراغ تعمیر و نگهداری زیرساختها برویم. با تعمیر امروز، آسایش فردا را تضمین میکنیم و نشان میدهیم که در بافق، پیشگیری، نه یک گزینه، بلکه یک ضرورت حیاتی است.
دکتر محمد حسین تشکری بافقی
صاحبامتیاز و مدیرمسئول